(Bron: De Telegraaf, 7 maart 2002)

RIJSWIJK - Paars heeft woensdag een dubbele klap te verwerken gekregen. Bij de gemeenteraadsverkiezingen leden zowel VVD, PvdA als D66 fors verlies.

Het grote kiezersonderzoek van bureau Interview-NSS leverde eenzelfde beeld op. Als er woensdag Tweede-Kamerverkiezingen waren gehouden, zou paars volgens die peiling haar Kamermeerderheid hebben verloren.

De grote winnaar is Pim Fortuyn, die als nieuwkomer in de Kamer volgens de peiling meteen op 18 zetels zou mogen rekenen. Van de "oude" partijen doet het CDA het niet slecht. De christen-democraten winnen licht, zowel in de gemeenteraadsverkiezingen, als in de peiling. Het zou met 30 zetels de tweede partij in de Kamer worden.

Het is onbegonnen werk de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen te vertalen naar landelijk politieke verhoudingen, zei premier Kok woensdag aan het begin van de avond nog. Maar de top van zijn PvdA reageerde later op de avond geschokt. Lijsttrekker Melkert begrijpt niets van de grote overwinning van Pim Fortuyn die in Rotterdam vanuit het niets op 17 raadszetels kwam. "Zonder duidelijk programma, zoveel steun". Het kon er bij Melkert niet in.

Fortuyn deed het niet alleen in Rotterdam goed. Volgens de peiling van Interview-NSS komt nieuwkomer Fortuyn, die bij de Kamerverkiezingen in mei met een eigen lijst meedoet, met stip binnen op 18 zetels. De PvdA levert er volgens diezelfde peiling 8 in en zakt van 45 naar 37 zetels. Tijdens het lijsttrekkersdebat dat de NOS in de nachtelijke uren uitzond, slaagde een aangeslagen Melkert er niet in zijn ongenoegen te verbergen. Fortuyn vond hem "chagrijnig" en riep de PvdA'er op de humor niet uit het oog te verliezen.

De VVD lijkt de meeste stemmen te gaan verliezen aan Fortuyn. Volgens de Interview-peiling houden de liberalen maar 27 zetels over van de 38 die zij nu in de Tweede Kamer hebben. VVD-leider Dijkstal noemde de Rotterdamse politicus "een probleem voor alle gevestigde partijen". Misschien is wel "een andere campagne" nodig, meende Dijkstal. "Maar die zal niet onfatsoenlijk en zonder stijl zijn."

Ook de kleinste coalitiepartij moet dik inleveren. D66 zakt volgens de peiling van 14 naar 8 zetels, waarmee het totale verlies van Paars op 25 zetels komt. "Wij moeten er flink tegenaan", concludeerde lijsttrekker De Graaf, die zich niet uit het veld liet slaan. Hij zag zelfs een lichtpuntje voor zijn partij. "Enkele maanden terug stonden wij in de peiling op 6 zetels en sinds de komst van de nieuwe partijen zijn we er op vooruitgegaan".

GroenLinks, dat lonkt naar een plaatsje in het kabinet, moet volgens de peiling genoegen nemen met 9 zetels in plaats van de huidige 11. Ook bij verlies wil lijsttrekker Rosenmöller regeringsverantwoordelijkheid niet uit de weg gaan. Maar hij gaf woensdagavond wel toe dat zetelverlies zijn partij er niet aantrekkelijker opmaakt.